Güncellendi · Yazan: Buğra Sözeri
Türkiye için elektronik imza geçerli mi?
Türkiye için e-imza geçerli mi?
Evet, şekil şartı olmayan sözleşmeler için, dayanak: Türk Borçlar Kanunu ve 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu. Türk Borçlar Kanunu md. 12'ye göre sözleşmeler kural olarak şekle bağlı değildir; bu yüzden şekil şartı olmayan sözleşmeler basit elektronik imzayla kurulabilir ve HMK md. 199 uyarınca delil olarak sunulabilir. Elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğuran tek elektronik imza ise 5070 sayılı Kanun'daki güvenli elektronik imzadır.
Başlıca istisnalar: Resmî şekle tabi işlemler: taşınmaz satışı, satış vaadi, geri alım ve alım sözleşmeleri (TBK md. 237) – güvenli e-imza bile yetmez; Özel merasime tabi işlemler, örneğin evlenme; Kefalet gibi teminat sözleşmeleri (5070 md. 5/2), banka teminat mektupları ve Türkiye'de yerleşik sigorta şirketlerinin kefalet senetleri hariç.
Bizim görüşümüz: Türkiye'de dürüst cevap iki katmanlı. Serbest çalışanların ve küçük işletmelerin en çok imzaladığı hizmet sözleşmeleri, gizlilik sözleşmeleri, teklif onayları ve taşınır satışları şekle bağlı değildir; basit e-imza bunlar için gayet kullanışlıdır. Ama basit e-imza güvenli elektronik imza değildir ve ıslak imzaya eşit sayılmaz; mahkemedeki gücü denetim kaydına ve tercihen sözleşmeye koyacağınız bir delil sözleşmesi hükmüne dayanır. eSignSimple yalnızca basit e-imza verir. Yazılı şekle tabi sözleşmeler, senetle ispat sınırını aşan yüksek tutarlı işler, tacirler arası KEP ile yapılması gereken ihtarlar, kefalet ya da tapu ve noterde yapılan işlemler için doğru araç değiliz.
Türkiye için elektronik imzayı hangi kanunlar düzenliyor?
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu
Güvenli elektronik imzayı tanımlar (md. 4): münhasıran imza sahibine bağlı, yalnızca onun tasarrufundaki güvenli imza oluşturma aracıyla oluşturulan, nitelikli elektronik sertifikaya dayanarak kimliğini tespit eden ve sonradan yapılan değişikliği gösteren imza. Md. 5'e göre güvenli elektronik imza, elle atılan imza ile aynı hukuki sonucu doğurur.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK) md. 12, 14, 15
Md. 12: sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir. Md. 14: güvenli elektronik imza ile gönderilip saklanabilen metinler yazılı şekil yerine geçer. Md. 15: güvenli elektronik imza, el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur.
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) md. 193, 199, 200, 205
Md. 199 elektronik ortamdaki verileri belge sayar. Md. 205/2'ye göre usulüne göre güvenli elektronik imza ile oluşturulan elektronik veriler senet hükmündedir. Md. 200 belirli bir tutarı aşan hukuki işlemler için senetle ispat şartı koyar; md. 193 tarafların delil sözleşmesi yapmasına izin verir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu md. 18/3 ve KEP
Tacirler arasında temerrüde düşürme, fesih ve sözleşmeden dönme ihbar ve ihtarları noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli elektronik imza kullanılarak kayıtlı elektronik posta (KEP) sistemiyle yapılır. KEP hizmetleri Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) denetimindedir.
Türkiye'de hangi elektronik imza türleri var?
Türk hukuku iki grup tanır: güvenli elektronik imza ve geri kalan her şey. Güvenli elektronik imza, BTK'nın yetkilendirdiği bir elektronik sertifika hizmet sağlayıcısından alınan nitelikli sertifikaya dayanır ve bir imza oluşturma aracıyla (akıllı kart, USB token ya da mobil imza) atılır. Günlük dilde “e-imza” denince çoğunlukla bu kastedilir.
Ekranda çizilen ya da yazılan bir imza, bir e-imza platformunda “İmzala” düğmesine tıklamak veya e-postayla “kabul ediyorum” demek ise basit elektronik imzadır. 5070 sayılı Kanun basit e-imzayı ayrıca düzenlemez; bu onun geçersiz olduğu anlamına gelmez, sadece elle atılan imzaya eşit sayılmadığı anlamına gelir.
Basit e-imza hangi sözleşmelerde yeterli?
TBK md. 12 şekil serbestisi ilkesini koyar: sözleşmelerin geçerliliği, kanunda aksi öngörülmedikçe hiçbir şekle bağlı değildir. Hizmet ve danışmanlık sözleşmeleri, gizlilik sözleşmeleri (NDA), taşınır mal satışları, freelance işler, sipariş ve teklif onayları, konut ve iş yeri kira sözleşmeleri bu kapsamdadır ve basit e-imzayla kurulabilir.
Kanunun yazılı şekil aradığı ya da tarafların yazılı şekli kararlaştırdığı durumlarda ise elektronik ortamda yalnızca güvenli elektronik imza yazılı şekli karşılar (TBK md. 14-15). Örnekler: süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmeleri (4857 sayılı İş Kanunu md. 8), kefalet sözleşmeleri (TBK md. 583; kefil azami miktarı ve tarihi kendi el yazısıyla belirtmelidir) ve önalım sözleşmeleri (TBK md. 237).
Hangi işlemler elektronik olarak hiç imzalanamaz?
5070 sayılı Kanun md. 5/2: kanunların resmî şekle veya özel bir merasime tabi tuttuğu hukuki işlemler ile banka teminat mektupları ve Türkiye'de yerleşik sigorta şirketleri tarafından düzenlenen kefalet senetleri dışındaki teminat sözleşmeleri, güvenli elektronik imza ile gerçekleştirilemez. Yani bu işlemler için güvenli e-imza bile yetmez.
Pratikte: taşınmaz satışı ve satış vaadi resmî şekle tabidir (TBK md. 237) ve tapuda ya da noterde yapılır; evlenme özel merasime tabidir; kişisel kefalet gibi teminat sözleşmeleri de bu istisnaya girer. Banka teminat mektupları ile Türkiye'de yerleşik sigorta şirketlerinin düzenlediği kefalet senetleri ise istisnanın dışında bırakılmıştır.
Mahkemeler e-imzalı belgeleri nasıl değerlendiriyor?
HMK md. 205/2'ye göre usulüne göre güvenli elektronik imzayla oluşturulan veriler senet hükmündedir; yani aksi ispat edilene kadar kesin delildir. Basit e-imzalı bir belge bu statüye sahip değildir, ama HMK md. 199 elektronik verileri belge saydığı için delil olarak sunulabilir ve hâkim onu diğer delillerle birlikte serbestçe değerlendirir. Koşullara göre delil başlangıcı (md. 202) olarak da kabul edilebilir.
Dikkat edilmesi gereken nokta HMK md. 200'dür: bir hakkın doğumu, devri ya da sona ermesi gibi amaçlarla yapılan hukuki işlemlerin değeri kanundaki sınırı aşıyorsa senetle ispat gerekir. Bu sınır kanunda 2.500 TL olarak yazılıdır ve HMK ek md. 1 uyarınca her yıl yeniden değerleme oranında artırılır; güncel tutarı işlem tarihinde kontrol edin. Karşı taraf inkâr ederse basit e-imza tek başına bu şartı karşılamayabilir. Bu riski azaltmak için HMK md. 193'e dayanan bir delil sözleşmesi hükmü kullanılır.
KEP nedir, ne zaman gerekir?
Kayıtlı elektronik posta (KEP), gönderimin ve teslimin hukuken kanıtlandığı bir e-posta sistemidir; hizmet sağlayıcılar BTK denetimindedir. TTK md. 18/3'e göre tacirler arasında karşı tarafı temerrüde düşürme, sözleşmeyi feshetme ve sözleşmeden dönme ihbarları noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli e-imzalı KEP ile yapılır.
KEP bir sözleşme imzalama aracı değildir; resmî bildirim kanalıdır. Sıradan bir hizmet sözleşmesini imzalamak için KEP'e gerek yoktur, ama o sözleşmeyi bir tacir olarak feshederken bu kanallardan birini kullanmanız gerekir. eSignSimple KEP hizmeti sunmaz.
Türkiye'deki işletmeler e-imzayı nasıl kullanmalı?
Şekil şartı olmayan düşük ve orta riskli sözleşmeler için güçlü denetim kaydı olan basit e-imza kullanın ve sözleşmeye tarafların platformun elektronik kayıtlarını delil olarak kabul ettiğini belirten bir hüküm ekleyin. Yazılı şekle tabi ya da yüksek tutarlı sözleşmeler için güvenli elektronik imza (e-imza kartı ya da mobil imza) kullanın; resmî şekle tabi işlemler için tapu ya da noter yolundan şaşmayın.
eSignSimple, denetim kaydı (zaman damgası, IP adresi, cihaz bilgisi) ve SHA-256 belge özeti içeren basit elektronik imza sunar. Nitelikli ya da gelişmiş elektronik imza, güvenli elektronik imza, kimlik doğrulama veya noter hizmeti sunmaz.
Bu sayfa genel bilgi içerir, hukuki tavsiye değildir. Önemli ya da yüksek tutarlı bir işlem için ilgili ülkenin hukukunda uzman bir avukata danışın.
Türkiye için hangi belgelerde basit e-imza yetmez?
- Resmî şekle tabi işlemler: taşınmaz satışı, satış vaadi, geri alım ve alım sözleşmeleri (TBK md. 237) – güvenli e-imza bile yetmez
- Özel merasime tabi işlemler, örneğin evlenme
- Kefalet gibi teminat sözleşmeleri (5070 md. 5/2), banka teminat mektupları ve Türkiye'de yerleşik sigorta şirketlerinin kefalet senetleri hariç
- Kanunen ya da sözleşmeyle yazılı şekle tabi sözleşmeler (ör. bir yıl ve daha uzun süreli iş sözleşmeleri, İş Kanunu md. 8) – basit e-imza değil, güvenli e-imza ya da ıslak imza gerekir
- Tacirler arası temerrüt, fesih ve dönme ihtarları (TTK md. 18/3) – noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli e-imzalı KEP
- Vasiyetname gibi resmî ya da el yazılı şekle tabi ölüme bağlı tasarruflar
Resmi metinleri nereden okuyabilirim?
- 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu – mevzuat.gov.tr
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu – mevzuat.gov.tr
- 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu – mevzuat.gov.tr
- 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu – mevzuat.gov.tr
- 4857 sayılı İş Kanunu – mevzuat.gov.tr
- Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK)
Bu rehber genel bilgi içerir, hukuki tavsiye değildir. Kanunlar değişir ve ayrıntılar durumunuza göre farklılık gösterir; belirli işlemler için Türkiye hukukunda uzman bir avukata danışın. eSignSimple denetim kaydı içeren basit elektronik imza sunar; nitelikli ya da sertifikaya dayalı (güvenli) elektronik imza vermez.
Sık sorulan sorular
Basit elektronik imza Türkiye'de geçerli mi?
Evet, kanunda ya da sözleşmede şekil şartı olmayan sözleşmeler için. El yazısı imzaya eşit sayılmaz ama HMK md. 199 uyarınca elektronik belge olarak delil sunulabilir ve hâkim tarafından değerlendirilir.
E-imza ile basit e-imza arasındaki fark nedir?
E-imza (güvenli elektronik imza), BTK'nın yetkilendirdiği bir sağlayıcıdan alınan nitelikli sertifikaya dayanır ve kart, token ya da mobil imzayla atılır; ıslak imzaya eşittir. Çizilmiş ya da yazılmış bir imza gibi basit e-imza ise eşit değildir.
Tapu işlemi elektronik imzalanabilir mi?
Hayır. Taşınmaz satışı resmî şekle tabidir (TBK md. 237) ve 5070 sayılı Kanun md. 5/2 resmî şekle tabi işlemleri güvenli e-imzayla bile yapılamayacak işlemler arasında sayar.
Kefalet e-imza ile verilebilir mi?
Hayır. 5070 md. 5/2 teminat sözleşmelerini güvenli e-imzanın kapsamı dışında tutar; istisna, banka teminat mektupları ve Türkiye'de yerleşik sigorta şirketlerinin düzenlediği kefalet senetleridir. Kefalet sözleşmesinde kefilin azami miktarı ve tarihi kendi el yazısıyla yazması da gerekir (TBK md. 583).
İş sözleşmesi basit e-imzayla yapılabilir mi?
İş sözleşmeleri kural olarak şekle bağlı değildir, ama süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmelerinin yazılı yapılması zorunludur (İş Kanunu md. 8). Bunlar için güvenli e-imza ya da ıslak imza kullanın.
KEP nedir ve gerekli mi?
KEP, gönderim ve teslimi hukuken kanıtlanan kayıtlı elektronik posta sistemidir. Tacirler arası temerrüt, fesih ve dönme ihtarları için noter, taahhütlü mektup ve telgraf yanında bir seçenektir (TTK md. 18/3). Sıradan bir sözleşmeyi imzalamak için gerekmez.
eSignSimple Türkiye'de yeterli mi?
Şekil şartı olmayan sözleşmeler için eSignSimple'ın basit e-imzası ve denetim kaydı makul bir seçimdir. Güvenli elektronik imza, mobil imza ya da KEP sunmaz; bu yüzden yazılı şekli, senet düzeyinde ispatı ya da TTK'daki resmî ihtar kurallarını karşılayamaz.
Bir sonraki belgenizi bugün imzalatın.
Ayda 5 ücretsiz belgeyle başlayın. Kredi kartı gerekmez.