Elektronik imza geçerli mi?
Çoğu ülkede, çoğu belge için evet. Aşağıdaki her rehber; ilgili kanunları, hâlâ ıslak imza ya da nitelikli imza gerektiren belgeleri ve resmî metinlerin bağlantılarını içeriyor.
Türkiye
Evet. Türk Borçlar Kanunu md. 12'ye göre sözleşmeler kural olarak şekle bağlı değildir; bu yüzden şekil şartı olmayan sözleşmeler basit elektronik imzayla kurulabilir ve HMK md. 199 uyarınca delil olarak sunulabilir. Elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğuran tek elektronik imza ise 5070 sayılı Kanun'daki güvenli elektronik imzadır.
Avrupa Birliği
Evet. eIDAS Tüzüğü'ne göre bir elektronik imzanın hukuki etkisi ve delil olarak kabulü, salt elektronik olduğu için reddedilemez; nitelikli elektronik imza (QES) ise tüm AB üye devletlerinde el yazısı imzayla eşdeğer hukuki etkiye sahiptir.
Almanya
Evet. eIDAS'a göre bir elektronik imza salt elektronik olduğu için hukuki etkiden yoksun bırakılamaz ve Alman sözleşmelerinin çoğu şekle bağlı değildir. BGB'nin yazılı şekil (Schriftform) aradığı yerde ise genellikle nitelikli elektronik imza gerekir; bazı belgeler hiç elektronik imzalanamaz.
Birleşik Krallık
Evet. Elektronik imzalar Birleşik Krallık'ta hukuken geçerlidir ve çoğu sözleşmenin imzalanmasında kullanılabilir; Hukuk Komisyonu 2019'da, imzalayanın belgeyi onaylama niyeti varsa e-imzanın kanuni imza şartını bile karşılayabileceğini doğruladı.
ABD
Evet. Federal ESIGN Act ve Uniform Electronic Transactions Act (UETA) uyarınca bir imza ya da sözleşme salt elektronik olduğu için hukuki etkiden yoksun bırakılamaz; e-imza 50 eyaletin tamamında çoğu ticari ve tüketici belgesi için geçerlidir.
Azerbaycan
Evet. Elektronik İmza ve Elektronik Belge Hakkında Kanun (9 Mart 2004, No. 602-IIQ), bir elektronik imzanın salt elektronik ya da sertifikasız olduğu için geçersiz sayılamayacağını söyler; ancak yalnızca nitelikli sertifikalı güçlendirilmiş imza el yazısı imzaya eşittir.
Kanada
Evet. Elektronik imzalar Kanada'da hukuken geçerlidir: federal hukuk (PIPEDA Bölüm 2) ile Quebec'in bilgi teknolojileri çerçeve kanunu dahil her eyalet ve bölgedeki elektronik ticaret kanunları, sözleşmelerin çoğu için elektronik imzayı tanır.
Fransa
Evet. Code civil'in (Fransız Medeni Kanunu) 1366 ve 1367. maddeleri ile eIDAS Tüzüğü uyarınca, imzalayan tanımlanabiliyor ve belgenin bütünlüğü güvence altındaysa elektronik belge ve imza, kâğıtla aynı delil gücüne sahiptir.
İspanya
Evet. eIDAS, Ley 6/2020 ve Ley 34/2002'nin (LSSI) 23. maddesi uyarınca, rıza ve diğer geçerlilik şartları karşılandığında elektronik sözleşmeler tam hukuki etki doğurur ve elektronik ortam yazılı şekil şartını karşılar.
İtalya
Evet. Elektronik imzalar İtalya'da eIDAS ve Codice dell'amministrazione digitale (CAD, Dijital İdare Kanunu) kapsamında tanınır. Yazılı şekil şartını karşılamak için bir belgenin genellikle gelişmiş, nitelikli veya dijital imza taşıması gerekir; taşınmaz devirleri gibi bazı işlemler ise nitelikli veya dijital imza ister.
Hollanda
Evet. Hollanda Medeni Kanunu'nun (Burgerlijk Wetboek, BW) 3:15a maddesi ve eIDAS uyarınca nitelikli elektronik imza el yazısı imzayla aynı etkiye sahiptir; diğer elektronik imzalar da kullanılan yöntem amaç ve koşullar bakımından yeterince güvenilirse aynı etkiyi doğurur.
İrlanda
Evet. Electronic Commerce Act 2000 (2000 tarihli Elektronik Ticaret Kanunu) ve eIDAS uyarınca bilgi salt elektronik olduğu için hukuki etkiden yoksun bırakılamaz; 10. bölümdeki istisnalar saklı kalmak kaydıyla, alıcı rıza gösterdiğinde elektronik imza kanuni bir imza şartını karşılayabilir.
Polonya
Evet. Polonya Medeni Kanunu'na göre irade beyanı elektronik yol dahil her türlü davranışla açıklanabilir ve nitelikli elektronik imzayla imzalanmış bir beyan (elektronik şekil) yazılı şekle eşdeğerdir.
İsveç
Evet. eIDAS, Lag (2016:561) ile tamamlanarak İsveç'te doğrudan uygulanır ve ticari sözleşmelerin çoğunun özel bir şekil şartı yoktur; bu yüzden elektronik imzayla kurulabilirler. Mülk alımları ve vasiyetnameler gibi bazı işlemlerin ise kendi şekil kuralları vardır.
İsviçre
Evet. İsviçre AB üyesi değildir, bu yüzden eIDAS uygulanmaz; ancak İsviçre sözleşmelerinin çoğu özel bir şekil gerektirmez (OR md. 11). Yazılı şeklin arandığı yerlerde, el yazısı imzaya eşdeğer olan tek imza ZertES kapsamında nitelikli zaman damgasıyla birleştirilmiş nitelikli elektronik imzadır (OR md. 14(2bis)).
Avustralya
Evet. Electronic Transactions Act 1999 (Cth, federal Elektronik İşlemler Kanunu) ve eyalet ile bölgelerin eşdeğer kanunlarına göre bir işlem elektronik ortamda yapıldığı için geçersiz değildir; elektronik imza, imzalayanı tanımladığında, iradesini gösterdiğinde ve uygun derecede güvenilir bir yöntem kullandığında imza şartını karşılar.
Hindistan
Evet, koşullu olarak. Information Technology Act, 2000 (2000 tarihli Bilgi Teknolojileri Kanunu) elektronik imzaları ve elektronik olarak kurulan sözleşmeleri tanır; ancak yalnızca güvenilir olan ve İkinci Ek'te belirtilen teknikleri imza sayar ve vasiyetnameler ile kıymetli evrakın çoğu gibi Birinci Ek'te sayılan belgelere uygulanmaz.
Birleşik Arap Emirlikleri
Evet. Elektronik İşlemler ve Güven Hizmetlerine ilişkin 2021 tarihli ve 46 sayılı Federal Kanun Hükmünde Kararname uyarınca elektronik belgeler ve sözleşmeler salt elektronik oldukları için hukuki güçlerini kaybetmez; kanun güvenilir ve nitelikli elektronik imza düzeyleri kurar ve nitelikli imzayı el yazısı imzaya eşit sayar.
Suudi Arabistan
Evet. Suudi Arabistan'ın 1428H (2007) tarihli Elektronik İşlemler Kanunu, kanuna uygun oluşturulan elektronik imzanın imza şartını karşıladığını ve el yazısı imzaya eşit olduğunu öngörür; kişi hukukuna ilişkin işlemler ve taşınmaz senetlerinin düzenlenmesi bunun dışındadır.
Brezilya
Evet. 2.200-2/2001 sayılı Medida Provisória (geçici kanun hükmünde kararname), ICP-Brasil sertifikalı imzalara gerçeklik karinesi tanır ve taraflar kabul ettiğinde imzacılığı ve bütünlüğü kanıtlamanın başka yollarına da açıkça izin verir; bu nedenle özel sözleşmelerde basit e-imzalar yaygın olarak kullanılır.
Meksika
Evet. Meksika'nın Código de Comercio'su (Ticaret Kanunu), bir bilginin salt veri mesajı biçiminde olduğu için hukuki etkiden, geçerlilikten ya da bağlayıcılıktan yoksun bırakılamayacağını ve imza şartının amaca uygun bir elektronik imzayla karşılandığını belirtir.
Singapur
Evet. 2010 tarihli Electronic Transactions Act'in (Elektronik İşlemler Kanunu) 8. bölümüne göre yasal imza şartı, imzacıyı tanımlayan ve iradesini gösteren elektronik bir yöntemle, amaç için yeterince güvenilir olması kaydıyla karşılanır; kanunun Birinci Ek'inde sayılan konular bunun dışındadır.
Japonya
Evet. Elektronik İmza ve Sertifikasyon Hizmetleri Kanunu, asıl kişi elektronik kayda kanundaki şartları taşıyan bir elektronik imza attıysa o kaydın gerçek olduğunu karine olarak kabul eder.
Güney Afrika
Evet. 25 sayılı 2002 tarihli Electronic Communications and Transactions Act'in (Elektronik Haberleşme ve İşlemler Kanunu) 13. bölümüne göre bir elektronik imza salt elektronik olduğu için hukuki geçerlilikten yoksun değildir. Ancak bir kanun türünü belirtmeden imza aradığında bu şartı yalnızca gelişmiş elektronik imza karşılar.
Yeni Zelanda
Evet. 2017 tarihli Contract and Commercial Law Act'in (Sözleşme ve Ticaret Hukuku Kanunu) 226. bölümüne göre yasal imza şartı; imzacıyı yeterince tanımlayan, onayını gösteren ve uygun ölçüde güvenilir olan bir elektronik imzayla karşılanır; 5. Ek ile kapsam dışı bırakılan konular bunun dışındadır.
Endonezya
Evet. ITE Kanunu'nun (19/2016 ve 1/2024 sayılı kanunlarla değişik 11/2008 sayılı Kanun) 11. maddesi, altı koşul karşılandığında elektronik imzaya geçerli hukuki güç tanır; 71/2019 sayılı Hükümet Yönetmeliği de hem sertifikalı hem sertifikasız elektronik imzaları tanır.
Türkiye'de basit e-imza ile güvenli e-imza arasındaki fark ne?
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu yalnızca güvenli elektronik imzayı tanımlar: münhasıran imza sahibine bağlı, onun tasarrufundaki bir araçla oluşturulan, nitelikli sertifikaya dayanan ve sonradan yapılan değişikliği gösteren imza (md. 4). Kanun'un 5. maddesine göre bu imza, elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurur. Bunun dışında kalan her elektronik imza, yani çizilen, yazılan ya da tıklamayla verilen onay, basit elektronik imzadır.
Basit e-imza geçersiz değildir; sadece ıslak imzaya eşit sayılmaz. Şekil şartı olmayan sözleşmeleri kurmak için kullanılabilir ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 199'a göre delil olarak sunulabilir. Yazılı şekil gereken işlemlerde ise güvenli e-imza ya da ıslak imza gerekir.
Yurt dışındaki müşterilerle imzalarken hangi hukuk önemli?
Sözleşmenin tabi olduğu hukuk hangisiyse, şekil kuralları da genellikle ona göre belirlenir. Avrupa Birliği'nde eIDAS Tüzüğü md. 25 basit e-imzanın salt elektronik olduğu için reddedilemeyeceğini söyler; ABD'de ESIGN Act ve UETA teknoloji tarafsızdır. Almanya ise yazılı şekil (Schriftform) konusunda Türkiye'ye benzer biçimde katıdır.
Bizim görüşümüz: yurt dışına hizmet veren serbest çalışanlar için basit e-imza neredeyse her zaman yeterlidir; asıl dikkat edilmesi gereken, sözleşmeye hangi hukukun uygulanacağını ve uyuşmazlıkta hangi mahkemenin yetkili olacağını açıkça yazmaktır.