E-imza sözlüğü
Belgeleri online imzalarken karşılaştığınız terimler, sade Türkçeyle açıklandı.
Açık anahtar altyapısı (PKI)
PKI (açık anahtar altyapısı), açık anahtarları gerçek kimliklere bağlayan sertifika otoriteleri, dijital sertifikalar ve anahtar çiftlerinden oluşan sistemdir.
Basit elektronik imza
Basit elektronik imza, nitelikli sertifikaya dayanmayan her türlü elektronik imzadır: çizilmiş ya da yazılmış imza, tıklamayla onay veya denetim kayıtlı bir e-imza platformunda atılan imza.
Belge özeti (hash)
Belge özeti (hash), bir dosyanın içeriğinden SHA-256 gibi bir algoritmayla hesaplanan ve dosyada tek bir bayt değişse bile tamamen farklı çıkan sabit uzunlukta bir parmak izidir.
Bilgiye dayalı kimlik doğrulama (KBA)
Bilgiye dayalı kimlik doğrulama (KBA), imzalayanın kimliğini kamu ve kredi kayıtlarından üretilen ve yalnızca onun bilmesi gereken sorularla doğrular.
Denetim kaydı
Denetim kaydı, bir belgenin imza sürecindeki her olayın (gönderim, açılma, imza, tamamlanma) zaman damgası, IP adresi ve cihaz bilgisiyle sırayla kaydedildiği günlüktür.
Dijital imza
Dijital imza, açık anahtarlı şifreleme (PKI) kullanılarak bir belgeye eklenen ve belgenin kimden geldiğini ve değişmediğini matematiksel olarak doğrulayan teknik imzadır.
E-imza API'si
E-imza API'si, yazılımların imza taleplerini web uygulaması yerine program aracılığıyla oluşturmasını, göndermesini, takip etmesini ve indirmesini sağlar.
eIDAS
eIDAS, Avrupa Birliği'nde elektronik kimlik ve güven hizmetlerini düzenleyen 910/2014 sayılı Tüzük'tür; basit, gelişmiş ve nitelikli elektronik imzayı tanımlar ve tüm üye devletlerde doğrudan uygulanır.
Elektronik imza
Elektronik imza, bir belgeye elektronik ortamda verilen ve imzalayana bağlanan her türlü onaydır: çizilmiş ya da yazılmış bir imza, bir “İmzala” düğmesi veya nitelikli sertifikaya dayanan bir e-imza.
ESIGN Yasası (ESIGN Act)
ESIGN Yasası, eyaletler arası ticarette elektronik imza ve kayıtlara kâğıt ve ıslak imzayla aynı hukuki geçerliliği tanıyan, 2000 yılında çıkarılmış ABD federal kanunudur.
Gelişmiş elektronik imza
Gelişmiş elektronik imza (AES), eIDAS'ta tanımlanan; imzalayana özgü olarak bağlı, onu tanımlayabilen, onun tek kontrolündeki verilerle oluşturulan ve sonradan yapılan değişiklikleri gösteren elektronik imzadır.
Gömülü imzalama (embedded signing)
Gömülü imzalama, kişilerin e-posta bağlantısıyla e-imza sağlayıcısının sitesine gitmek yerine belgeleri doğrudan sizin web sitenizde veya uygulamanızda imzalamasını sağlar.
Islak imza
Islak imza, kişinin kâğıt üzerine kalemle, kendi el yazısıyla attığı geleneksel imzadır; Türk hukukunda yazılı şekil için esas alınan imza türüdür.
İmza sırası
İmza sırası (yönlendirme sırası), imzalayanların belgeyi belirli bir sırayla art arda mı yoksa hepsinin aynı anda mı alacağını belirler.
İmzalayan kimlik doğrulama
İmzalayan kimlik doğrulama, bir e-imza platformunun belgeyi imzalayan kişinin, belgenin gönderildiği kişi olduğunu nasıl teyit ettiğidir.
Müdahaleyi belli eden mühür
Müdahaleyi belli eden mühür, bir PDF'in imzalandıktan sonra herhangi bir şekilde değiştirilip değiştirilmediğini gösteren kriptografik bir mühürdür.
Nitelikli elektronik imza
Nitelikli elektronik imza (QES), nitelikli bir imza oluşturma cihazıyla oluşturulan ve nitelikli sertifikaya dayanan gelişmiş imzadır; AB'de el yazısı imzayla eşdeğerdir. Türkiye'deki karşılığı güvenli elektronik imzadır.
Nitelikli güven hizmeti sağlayıcı (QTSP)
QTSP, nitelikli sertifika ve diğer nitelikli güven hizmetlerini sunmak için bir AB denetim kurumundan nitelikli statü almış hizmet sağlayıcıdır.
Noter onayı (notarization)
Noter onayı, yetkili bir noterin imzalayanın kimliğini ve iradesini doğruladığı, ardından imzayı mühürle onayladığı süreçtir.
Nüsha (counterpart)
Nüshalar, bir sözleşmenin farklı taraflarca ayrı ayrı imzalanan ve birlikte tek bir bağlayıcı sözleşme oluşturan özdeş kopyalarıdır.
SHA-256
SHA-256, SHA-2 ailesinden bir kriptografik özet fonksiyonudur; her dosyayı, değişiklikleri tespit etmeye yarayan benzersiz 256 bitlik bir parmak izine dönüştürür.
Şablon
E-imza şablonu, imzalayan rolleri ve alanları önceden ayarlanmış, aynı sözleşmeyi her seferinde yeniden kurmadan tekrar tekrar göndermenizi sağlayan yeniden kullanılabilir bir belgedir.
Tamamlanma sertifikası
Tamamlanma sertifikası, imzalı belgenin sonuna eklenen ve kimin, ne zaman, hangi IP adresi ve cihazdan imzaladığını ve belgenin parmak izini özetleyen sayfadır.
Tanık imzası
Tanık imzası, imzalayanın belgeyi imzaladığını gördüğünü teyit eden üçüncü bir kişinin imzasıdır; vasiyetnameler, senetler ve bazı yeminli beyanlarda sıkça aranır.
Tek kullanımlık şifre (OTP)
Tek kullanımlık şifre (OTP), bir belge açılmadan veya imzalanmadan önce girilmesi gereken, imzalayana SMS veya e-postayla gönderilen kısa bir koddur.
Toplu gönderim
Toplu gönderim, tek bir belgeyi veya şablonu aynı anda birçok alıcıya göndermenizi sağlar; her kişi kendi bireysel kopyasını alır ve imzalar.
UETA
UETA (Uniform Electronic Transactions Act), elektronik kayıt ve imzaları geçerli kılan ve 49 eyaletin kabul ettiği bir ABD model kanunudur.
Uzaktan çevrimiçi noter onayı (RON)
Uzaktan çevrimiçi noter onayı (RON), yetkili bir noterin canlı görüntülü-sesli bir oturumda elektronik imza ve mühürlerle belge onaylamasını sağlar.
Web formu (imza bağlantısı)
E-imzada web formu, herkese açık bir bağlantısı olan ve herkesin önceden davet edilmeden bir belgeyi doldurup imzalamasını sağlayan barındırılan bir sayfadır.
Zarf (envelope)
Zarf, bir veya daha fazla belgenin tek bir işlem olarak, ortak bir denetim kaydıyla bir veya daha fazla alıcıya imza için gönderildiği pakettir.
Türkçede e-imza terimleri neden karışıyor?
Türkiye'de “e-imza” kelimesi hem genel olarak elektronik imzayı hem de özel olarak 5070 sayılı Kanun'daki güvenli elektronik imzayı anlatmak için kullanılıyor. Buna bir de AB'nin eIDAS terimleri (basit, gelişmiş, nitelikli) ve gündelik dildeki “dijital imza” ekleniyor. Sonuç: aynı kelimeyi kullanan iki kişi bambaşka şeylerden bahsedebiliyor.
Bu sözlükte her terimi hukuki anlamıyla ve pratikte ne işe yaradığıyla açıklıyoruz. Bizim görüşümüz: bir e-imza aracı seçerken sorulacak ilk soru “hangi tür imza?” olmalı; cevabı bilmek, yanlış işte yanlış aracı kullanmanın önüne geçer.
En çok karıştırılan üç terim
Güvenli elektronik imza, Türk hukukunda ıslak imzaya eşit olan tek elektronik imzadır; AB'deki nitelikli elektronik imzanın (QES) karşılığıdır. Basit elektronik imza, sertifika gerektirmeyen her türlü elektronik onaydır. Dijital imza ise teknik bir terimdir: kriptografik anahtarla yapılan imzayı anlatır ve güvenli e-imza da teknik olarak bir dijital imzadır.