Sözlük · Güncellendi
eIDAS
eIDAS, Avrupa Birliği'nde elektronik kimlik ve güven hizmetlerini düzenleyen 910/2014 sayılı Tüzük'tür; basit, gelişmiş ve nitelikli elektronik imzayı tanımlar ve tüm üye devletlerde doğrudan uygulanır.
eIDAS ne demek?
eIDAS (electronic IDentification, Authentication and trust Services), 1 Temmuz 2016'dan beri tüm AB üye devletlerinde doğrudan uygulanan bir tüzüktür. Elektronik imzaları üç düzeyde tanımlar: basit (SES), gelişmiş (AES, md. 26) ve nitelikli (QES). Ayrıca elektronik mühür, zaman damgası ve kayıtlı elektronik teslim gibi güven hizmetlerini düzenler.
En önemli hükmü md. 25'tir: bir elektronik imzanın hukuki etkisi ve delil olarak kabulü, salt elektronik olduğu ya da nitelikli olmadığı için reddedilemez; nitelikli elektronik imza ise el yazısı imzayla eşdeğerdir ve tüm üye devletlerde tanınır. 2024'te yürürlüğe giren eIDAS 2.0 (Tüzük 2024/1183) Avrupa Dijital Kimlik Cüzdanlarını getirmiştir.
Türkiye AB üyesi olmadığı için eIDAS Türkiye'de uygulanmaz; Türk hukukunda 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu geçerlidir. Ancak AB'deki müşterilerle yapılan ve AB hukukuna tabi sözleşmelerde eIDAS belirleyicidir. Ayrıntılar: AB'de e-imza.
eIDAS için bir örnek nedir?
Türkiye'deki bir yazılım firması, Hollandalı müşterisiyle Hollanda hukukuna tabi bir hizmet sözleşmesini basit e-imzayla imzalar; eIDAS md. 25(1) bu imzanın salt elektronik olduğu için reddedilmesini engeller.
Hangi terimlerle ilgili?
- Elektronik imza: Elektronik imza, bir belgeye elektronik ortamda verilen ve imzalayana bağlanan her türlü onaydır: çizilmiş ya da yazılmış bir imza, bir “İmzala” düğmesi veya nitelikli sertifikaya dayanan bir e-imza.
- Basit elektronik imza: Basit elektronik imza, nitelikli sertifikaya dayanmayan her türlü elektronik imzadır: çizilmiş ya da yazılmış imza, tıklamayla onay veya denetim kayıtlı bir e-imza platformunda atılan imza.
- Gelişmiş elektronik imza: Gelişmiş elektronik imza (AES), eIDAS'ta tanımlanan; imzalayana özgü olarak bağlı, onu tanımlayabilen, onun tek kontrolündeki verilerle oluşturulan ve sonradan yapılan değişiklikleri gösteren elektronik imzadır.
- Nitelikli elektronik imza: Nitelikli elektronik imza (QES), nitelikli bir imza oluşturma cihazıyla oluşturulan ve nitelikli sertifikaya dayanan gelişmiş imzadır; AB'de el yazısı imzayla eşdeğerdir. Türkiye'deki karşılığı güvenli elektronik imzadır.
Sık sorulan sorular
eIDAS Türkiye'de geçerli mi?
Hayır, doğrudan uygulanmaz. Türkiye'de 5070 sayılı Kanun geçerlidir; iki sistemin kavramları ise birbirine benzer.
eSignSimple eIDAS'a uygun mu?
eSignSimple, eIDAS md. 25(1)'in koruduğu basit elektronik imzayı sunar. Nitelikli güven hizmeti sağlayıcısı değildir ve QES vermez.
Bir sonraki belgenizi bugün imzalatın.
Ayda 5 ücretsiz belgeyle başlayın. Kredi kartı gerekmez.