Rehber · Güncellendi · Yazan: Buğra Sözeri
Elektronik imza hukuken geçerli mi?
Evet, çoğu sözleşme için. Türk Borçlar Kanunu md. 12'ye göre sözleşmeler kural olarak hiçbir şekle bağlı değildir; bu yüzden şekil şartı olmayan sözleşmeler basit elektronik imzayla kurulabilir. Kanunun yazılı şekil aradığı işlemlerde ise yalnızca güvenli elektronik imza ıslak imzanın yerini tutar; resmî şekle tabi işlemler ise hiç elektronik yapılamaz.
Türk hukuku e-imzayı nasıl sınıflandırıyor?
5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu yalnızca güvenli elektronik imzayı tanımlar ve md. 5'te onun elle atılan imzayla aynı hukuki sonucu doğurduğunu söyler. Türk Borçlar Kanunu md. 15 de aynı şeyi tekrarlar: güvenli elektronik imza, el yazısıyla atılmış imzanın bütün hukuki sonuçlarını doğurur.
Bunun dışında kalan her şey, yani çizilen imza, yazılan ad, “İmzala” düğmesi, basit elektronik imzadır. Kanun onu ıslak imzaya eşit saymaz, ama geçersiz de saymaz: şekil serbestisi geçerli olduğu sürece sözleşme kurulur.
Hangi sözleşmeler basit e-imzayla yapılabilir?
Şekil şartı olmayan her sözleşme: hizmet ve danışmanlık sözleşmeleri, gizlilik sözleşmeleri, taşınır mal satışları, freelance işler, teklif ve sipariş onayları, konut kira sözleşmeleri, iş teklif mektupları. Serbest çalışanların ve küçük işletmelerin günlük evrakının büyük kısmı bu gruptadır.
Hangi durumlarda basit e-imza yetmez?
Yazılı şekil gereken sözleşmelerde: süresi bir yıl ve daha fazla olan iş sözleşmeleri (İş Kanunu md. 8), kefalet (TBK md. 583), rekabet yasağı (TBK md. 444), konut kirasında fesih bildirimi (TBK md. 348). Bunlar için ıslak imza ya da güvenli e-imza gerekir.
Resmî şekil ya da özel merasim gerektiren işlemlerde güvenli e-imza bile yetmez (5070 md. 5/2): taşınmaz satışı ve satış vaadi, evlenme, banka teminat mektupları ve Türkiye'de yerleşik sigorta şirketlerinin kefalet senetleri dışındaki teminat sözleşmeleri. Tacirler arası temerrüt ve fesih ihtarları ise noter, taahhütlü mektup, telgraf ya da güvenli e-imzalı KEP ile yapılır (TTK md. 18/3).
Mahkemede basit e-imzayı nasıl kanıtlarım?
HMK md. 199 elektronik verileri belge sayar; basit e-imzalı bir sözleşme delil olarak sunulur ve hâkim tarafından serbestçe değerlendirilir. Güvenli e-imzalı belge ise HMK md. 205/2 uyarınca senet hükmündedir. Fark, özellikle HMK md. 200'deki senetle ispat sınırını aşan işlemlerde ve karşı tarafın imzayı inkâr ettiği durumlarda ortaya çıkar.
Basit e-imzayı güçlendirmenin üç yolu var: imza bağlantısını doğrulanmış e-posta adresine göndermek, zaman damgası, IP adresi ve belge özeti içeren bir denetim kaydı tutmak ve sözleşmeye HMK md. 193'e dayanan bir delil sözleşmesi hükmü eklemek. Bu konuyu denetim kaydı nedir rehberinde ayrıntılı anlattık.
Yurt dışındaki karşı taraf için durum ne?
Sözleşmeye uygulanacak hukuk belirleyicidir. AB'de eIDAS md. 25 basit e-imzanın salt elektronik olduğu için reddedilemeyeceğini söyler; ABD'de ESIGN Act ve UETA teknoloji tarafsızdır. Avrupa Birliği, Almanya ve ABD sayfalarımıza bakın.
Bizim görüşümüz
Bizim görüşümüz: “e-imza geçerli mi?” sorusu yanlış soru. Doğru soru “bu belgenin şekil şartı var mı?”. Yoksa basit e-imza ve iyi bir kayıt yeterli; varsa güvenli e-imza ya da ıslak imza; resmî şekil varsa tapu ya da noter. Bu üç kutuyu bilmek, hangi aracı seçeceğinizi otomatik olarak belirler.
Sık sorulan sorular
E-imzalı sözleşme mahkemede geçerli mi?
Evet. Güvenli e-imzalı belge senet hükmündedir (HMK md. 205/2). Basit e-imzalı belge de elektronik belge olarak delil sunulabilir (HMK md. 199); gücü denetim kaydına ve diğer delillere bağlıdır.
WhatsApp'tan onay vermek sözleşme sayılır mı?
Şekil şartı olmayan bir sözleşmede, karşılıklı ve uygun irade beyanları WhatsApp üzerinden de sözleşmeyi kurabilir. Ama kanıt olarak dağınık ve zayıftır; hangi metnin onaylandığı çoğu zaman belirsizdir.
Şirketler arası sözleşmeler e-imzayla yapılabilir mi?
Evet, şekil şartı yoksa. Ticari sözleşmelerin çoğu şekle bağlı değildir. Feshi ve temerrüt ihtarlarını ise TTK md. 18/3'teki kanallarla yapın.
eSignSimple güvenli e-imza veriyor mu?
Hayır. eSignSimple denetim kaydı ve SHA-256 belge özeti içeren basit elektronik imza sunar. Güvenli e-imza, mobil imza ya da KEP sunmaz.
Bir sonraki belgenizi bugün imzalatın.
Ayda 5 ücretsiz belgeyle başlayın. Kredi kartı gerekmez.